Riêng trên địa bàn TP HCM trong năm 2001, theo Giám đốc Sở Xây dựng Võ Văn Tuấn, đã phát hiện và xử lý trên 22.000 vụ xây dựng trái phép, đặc biệt tập trung vào các vùng ven đang đô thị hóa. Còn Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Xuân Anh thì cho biết, trong 5 năm qua, ở thủ đô có hàng triệu mét vuông nhà ở xây dựng mới, trong đó 65-70% do dân tự xây và phần lớn là trái phép.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân: “Không thể để tình trạng mạnh ai nấy xây, nhưng nếu thành lập tổ chức thanh tra chuyên ngành xây dựng, chưa chắc đã xử lý hết các vi phạm xây dựng. Thủ tục cấp phép xây dựng không thấy ai phàn nàn nhưng sao tình trạng vi phạm vẫn cứ xảy ra? Một trong những cái tắc lớn nhất là chậm cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và đất ở”.

Ông Trần Ngọc Thanh, Giám đốc Sở Xây dựng Bà Rịa – Vũng Tàu, thừa nhận: “Tồn tại lớn nhất của địa phương chúng tôi là quản lý xây dựng sau quy hoạch, nhất là việc lấn chiếm đất công, xây dựng trái phép”. Thậm chí, ở các tỉnh vùng sâu như Bình Phước, Bình Thuận, tình trạng này cũng rất phổ biến.
Báo cáo và phân tích của nhiều tỉnh, thành cho thấy, những vi phạm này thường tập trung vào các trường hợp người dân tự xây cất nhà ở.
Vướng cơ sở pháp lý
Phó chủ tịch UBND TP HCM Vũ Hùng Việt cho rằng, không ai muốn nạn xây dựng trái phép xảy ra hỗn loạn trên địa phương mình, nhưng còn vì “vướng cơ sở pháp lý để thực hiện ý chí đó”. Ông Việt đề nghị: “Cần khẩn trương ban hành Bộ Luật Xây dựng, mới có thể khống chế được nhiều văn bản cản trở, mới vượt lên trên các nghị định bất cập khác”.
Ông Võ Văn Tuấn cũng chỉ ra một số khó khăn cụ thể đối với công tác cấp phép xây dựng hiện nay như: Hiệu lực thi hành Nghị định 48 về xử phạt vi phạm hành chính không cao, trong khi có quá nhiều đơn vị tham gia kiểm tra, xử phạt (chủ tịch UBND các cấp, thanh tra nhà đất, thanh tra giao thông công chính, cảnh sát…) nhưng không có ai chịu trách nhiệm chính cả. Ngoài ra, quy chuẩn xây dựng Việt Nam còn nhiều điểm chưa phù hợp, ví dụ trong nội thành còn rất nhiều nhà có diện tích nhỏ hơn 30 m2, có nhu cầu xây mới kiên cố nhưng không được cấp phép xây dựng do quy định chỉ nhà có diện tích từ 40 m2 trở lên mới được xây dựng kiên cố…
Chánh thanh tra Bộ Xây dựng Đỗ Đức Nghiệp cũng thừa nhận, các văn bản liên quan đến xử lý trật tự xây dựng chưa thống nhất hoặc còn mâu thuẫn. Ông Nghiệp cho biết, đang hoàn tất dự thảo trình Bộ về việc này, theo đó, TP HCM và Hà Nội sẽ có cơ chế đặc thù và ngay trong quý II/2002, có khả năng sẽ sửa đổi Nghị định 48. 
(Theo Người Lao Động, Thanh Niên)

1gom