Tổng thư ký LHQ Kofi Annan phát biểu: “Tôi hy vọng Mỹ sẽ tham gia cuộc họp, sẽ cùng thảo luận với chính phủ các nước khác nhằm tìm ra phương hướng thúc đẩy cuộc đấu tranh”. Ông thừa nhận mọi nước đều có quyền tự quyết về việc dự hay không dự một hội nghị quốc tế, song Tổng thư ký nhấn mạnh tầm quan trọng của phong trào chống phân biệt chủng tộc, vì “không nước nào trên thế giới không có biểu hiện của chủ nghĩa phân biệt và bài ngoại”.
Phái đoàn của các tổ chức phi chính phủ (NGO) tuyên bố Mỹ tẩy chay hội nghị chứng tỏ họ không chịu đương đầu với nạn phân biệt chủng tộc. Shaqi Issa, phát ngôn viên của Khối các NGO Ảrập, nói: “Đây là một thông điệp chính trị cho thấy rõ ràng rằng Mỹ không muốn đứng về phía những người bảo vệ nhân quyền. Thế thì hội nghị lại càng dễ hoạt động hơn. Xưa nay, Washington vẫn ngăn trở những công ước về nhân quyền”.
Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng không đồng ý với quyết định “ở nhà” của ông Powell: “Việc làm này khiến Mỹ trở nên nực cười trong mắt mọi người. Ai cũng biết rằng phân biệt chủng tộc thực sự là rắc rối lớn của nước Mỹ”.
Tổng thống nước chủ nhà Nam Phi, Thabo Mbeki, không bình luận gì.
Hội nghị sẽ diễn ra trong hai ngày 31/8 và 1/9, tại Durban (Nam Phi) với 7.000 đại biểu từ nhiều nước, trong đó có Chủ tịch Cuba Fidel Castro. Dự thảo tuyên bố chung đề nghị LHQ công nhận Israel là một nhà nước “phân biệt chủng tộc đối với người Palestine”, và người Palestine có quyền “chống lại sự xâm lăng của Israel dưới bất cứ hình thức nào”. Ngoài ra, Israel phải “bồi thường toàn bộ thiệt hại” cho nhân dân Palestine, vì người Palestine “đang phải sống dưới chế độ thực dân, phân biệt, bị vi phạm cả những nhân quyền cơ bản như quyền tự quyết”.
Tuy nhiên, Mỹ và các lực lượng ủng hộ Israel phản đối dự thảo, cho rằng văn bản này có “giọng điệu công kích Israel”. Đó là lý do khiến ông Colin Powell tuyên bố không tham dự hội nghị. Bộ trưởng Ngoại giao Canada John Manley cũng tỏ ra không hài lòng với quan điểm phê phán Israel. “Dự thảo, nếu đúng như những gì tôi được xem, đã đi quá xa khi chỉ tập trung lên án một nước, trong trường hợp này là Israel”.
Đoan Trang (theo Reuters)

1gom